Download Mga Epiko ng Pilipinas PDF

TitleMga Epiko ng Pilipinas
File Size188.3 KB
Total Pages37
Document Text Contents
Page 2

Alim

(Epiko ng mga Ifugao)


Ang epikong Alim ng mga Ifugao ay nagsasalaysay ng isang panahong ang
lupain ay saganang-sagana. Maging ang mga ilog at dagat ay sagana sa

isda. Ang mga kagubatan ay maraming mga hayop na madaling
hulihin. Walang suliranin ang mga tao tungkol sa pagkain. Pag ibig nilang

kumain, wala silang gagawin kundi pumutol ng biyas na kawayan at
naroroon na ang bigas na isasaing. Ang biyas ng kawayan ay siya ring

pagsasaingan. Noon, ang daigdig ay patag na patag maliban sa dalawang
bundok : ang Bundok ng Amuyaw at ang Bundok ng Kalawitan.


Dumating ang panahong hindi pumatak ang ulan. Natuyo ang mga

ilog. Namatay ang mga tao. Humukay ang ilang natitirang tao ng ilog. Ang
tubig ay bumalong. Natuwa ang mga tao at sila ay nagdiwang. Subalit

bumuhos ang malakas na ulan, umapaw ang mga ilog. Tumaas nang

tumaas ang tubig. Nagsipagtakbo ang mga tao sa dalawang bundok subalit
inabot din sila ng baha. Nalunod na lahat ang mga tao maliban sa

magkapatid na sina Bugan at Wigan.


Nang bumaba na ang baha, nagpaningas ng apoy si Bugan sa bundok ng
Kalawitan. Nakita ito ni Wigan sa kanyang kinaroroonan sa bundok ng

Amuyaw. Pumunta si Wigan kay Bugan. Nalaman nilang silang dalawa
lamang magkapatid ang natirang tao sa daigdig. Nagtayo ng bahay si Wigan

na tinirahan nila ni Bugan. Pagkaraan ng ilang panahon, si Bugan ay
nagdalantao. Dahil sa malaking kahihiyan tinangka ni Bugan na

magpakamatay.


Pinigil siya ng isang matanda. Ito'y bathala ng mga Ifugao, si
Makanungan. Ikinasal ni Makanungan si Wigan at si Bugan. Nagkaroon sila

ng siyam na anak, limang lalaki at apat na babae. Nang dumating sila sa

hustong gulang, ang apat na lalaki ay ikinasal sa apat na babae. Ang
bunsong lalaki na si Igon ang natirang walang asawa. Namuhay silang

masagana.


Paglipas ng ilang panahon, nakaranas sila ng tagtuyot. Wala silang
ani. Naalala ni Wigan at ni Bugan si Makanungan. Sila'y nanawagan dito at

hinandugan nila ng alay na daga. Patuloy pa rin ang tagtuyot. Naisipan
nilang si Igon ang patayin at siyang ihandog sa Bathala. Natapos ang

pagsasalat at tuyot.


Subalit nagalit si Makanungan sa ginawa nilang pagpatay at paghahandog
ng buhay ni Igon. Isinumpa niya ang mga anak nina Wigan at

Bugan. Sinabi niyang maghihiwa-hiwalay ang magkakapatid - sa timog, sa

Page 36

Ullalim

(Epiko ng Kalinga)


Ang kwento ay nagsimula sa nakatakdang kasal nina Ya-u at Dulaw nang
makapulot ng nganga o ua (na tawag ng taga-Kalinga). Ang magkasintahan

ay naanyayahan sa isang pistahan sa Madogyaya. Nang sila ay nasa
Madogyaya, naakit ang pansin ni Dulliyaw kay Dulaw hanggang si Dulaw ay

magkagusto sa kanya. Sa pagplano na ligawan ni Dulaw si Dulliyaw ay
naisip nitong painumin ng alak si Ya-u hanggang sa malasing. Habang si Ya-

u ay natutulog sa ibang bahay ay saka niligawan ni Dulaw si
Dulliyaw. Pinakain nito ang babae ng nganga at sinabi niya sa babae na sa

pamamagitan ng pagtanggap niya ng nganga ang ibig sabihin ay tinanggap
na niya ang pag-ibig na kanyang iniaalay. Bago siya umalis ay sinabi niya

sa babae na siya ay babalik kinabukasan. Naiwan na nag-iisip ang dalaga.


Kinabukasan sa kalagitnaan ng gabi ay dumating si Dulaw sa bahay nina

Dulliyaw. Habang sila’y kumakain ng nganga, sinabi nito sa babae na siya
ay nagpunta roon upang isama ang dalaga sa kanilang bahay. Nagulat si

Dulliyaw sa winika ng lalaki. Iyon lamang at nagkagulo na ang mga tao sa
nayon. Sa pagtakas nila ay nakasalubong sila ng isang lalaki na may dala-

dalang palakol at balak silang patayin. Bago sila maabutan ng lalaki ay
nakaakyat na si Dulaw sa isang puno upang tumakas. Samantala wala

namang mangahas na siya ay lusubin kaya naipasiya ni Ya-u na tawagin ang
mga sundalong Español ng Sakbawan.


At noon nga si Guwela na kumander ng Garison ay umakyat sa kaitaasan ng

Kalinga na kasama ang mga sundalo. Iniutos niya na dakpin si Dulaw na
nakaupo pa rin sa puno. Napag-alaman niya na marami ang tutol sa ginawa

niya kaya wala na siyang lakas na lumaban nang siya ay lagyan ng
posas. Sa utos pa rin ni Guwela siya ay dinakip at nakulong sa Sakbawan.



Makalipas ang tatlong taon na pagkakabilanggo, naging payat na
siya. Humingi si Dulliyaw ng nganga kay Dulaw. Kinuha ni Dulaw ang

huling nganga sa bahay at ito’y pinagpirapiraso. Bago niya ito maibigay kay
Dulliyaw bigla na lamang itong nawala.


Samantala, sa pook na Magobya naliligo si Duranaw. Sa paliligo niya sa ilog

ay nakapulot siya ng nganga. Kinain niya ito nang walang alinlangan.


Matapos nguyain ang nganga ay bigla na lamang itong nagbuntis hanggang
sa siya ay magsilang ng isang malusog na lalaki at pinangalanan niya itong

Banna. Tatlong taon ang lumipas. Si Banna ay mahilig makipaglaro sa mga
Agta, subalit siya’y madalas na tinutukso ng kanyang mga kalaro. Sinasabi

na kung siya raw ang tunay na Banna ang ibig sabihin ay siya ang anak ni

Similer Documents